Een packraft valt in België juridisch onder dezelfde regels als een kajak of kano: een niet-gemotoriseerd pleziervaartuig, voortbewogen op spierkracht. Er bestaat geen aparte “packraftwetgeving”. De regels verschillen wél sterk per gewest — en dat onderscheid is essentieel.
Kort samengevat: in Vlaanderen mag je op de bevaarbare waterwegen bijna overal varen. In Wallonië is varen op de mooie Ardense rivieren standaard verboden, behalve op de officieel opengestelde trajecten, tussen vaste in- en uitstapplaatsen, binnen vaste uren en enkel als het waterpeil het toelaat.
Vlaanderen: bevaarbare waterwegen
Op de bevaarbare waterwegen — beheerd door De Vlaamse Waterweg — is peddelen met kajak, kano, SUP of packraft in principe overal toegelaten. Je hebt geen vaarbewijs, vergunning of registratie nodig: niet-gemotoriseerde opblaasboten zijn vrijgesteld van de immatriculatieplaat.
Er zijn een paar uitzonderingen waar varen verboden is, zoals het kanaal Gent–Terneuzen, de vaargeul van de Beneden-Zeeschelde stroomafwaarts van Burcht en de Brugse Reien. De actuele regels per waterweg vind je op VisuRIS, het officiële portaal van De Vlaamse Waterweg.
De belangrijkste vaarregels op bevaarbaar water:
- Beroepsvaart heeft altijd voorrang. Blijf rechts, steek haaks en vlot over, en blijf uit de dode hoek van binnenschepen.
- Draag een zwemvest. VisuRIS vermeldt het als vaarregel; voor volwassenen bestaat geen algemene wettelijke draagplicht, maar op het water is de discussie academisch: draag het gewoon.
- In het donker of bij mist is een wit rondomschijnend licht verplicht. Varen doe je in de praktijk tussen zonsopgang en zonsondergang.
- Sluizen passeer je niet: omdragen is de regel voor spierkrachtvaartuigen.
Onbevaarbare waterlopen in Vlaanderen
Kleinere Vlaamse rivieren zoals de Dijle en de Kleine Nete zijn “onbevaarbare waterlopen”. Daar geldt geen algemeen vaarrecht: enkel de officieel opengestelde kano- en kajaktrajecten mag je bevaren. De Vlaamse Milieumaatschappij publiceert de actuele lijst van toegelaten trajecten, en er geldt een kleurcodesysteem voor het waterpeil: bij code geel wordt varen afgeraden, bij code rood is het verboden. Ook hier gebruik je de aangeduide in- en uitstapplaatsen en vaar je in de praktijk enkel overdag.
Wallonië: standaard verboden, tenzij opengesteld
De Ardense rivieren zijn onbevaarbare waterlopen, geregeld door het Waalse besluit van 19 maart 2009 over de “circulation sur et dans les cours d’eau”. Het uitgangspunt is streng: varen is verboden, behalve op de trajecten die in de bijlagen van het besluit zijn opgenomen — samen zo’n 450 kilometer rivier.
Die opengestelde trajecten vallen in twee groepen:
| Type traject | Wanneer bevaarbaar | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Toeristische trajecten | Het hele jaar (als het peil het toelaat) | Lesse (Houyet–Anseremme), Ourthe, Amblève, Semois (Chiny–Bohan), Viroin |
| Sportieve trajecten | Enkel 1 oktober – 15 maart | Boven-Lesse, Boven-Semois, Sûre, Our, Aisne, Salm, Houille |
Daarbovenop gelden vaste spelregels:
- Vaste vaaruren. Elk traject heeft een tijdsvenster (in de winter ongeveer 10:00–17:00 uur, in de zomer ruimer); de exacte uren verschillen per rivier en staan op de trajectfiche van het Portail Kayak. ‘s Nachts varen is dus uitgesloten.
- Enkel officiële in- en uitstapplaatsen. Je mag alleen te water gaan en aanleggen aan de gemarkeerde aires d’embarquement. De bedding en oevers van deze rivieren zijn grotendeels privé-eigendom of beschermd natuurgebied — elders in- of uitstappen is een overtreding.
- Gesloten op de openingsdagen van het visseizoen (traditioneel de derde zaterdag van maart en de eerste zaterdag van juni) — check de trajectfiche voor de exacte sluitingsdagen.
Het waterpeilsysteem: elke dag checken
Of je effectief mag varen, hangt af van het debiet. Is het te laag (gemiddeld over 72 uur onder het minimum), dan geldt een vaarverbod om de rivierbodem en het visbestand te beschermen. Is het te hoog, dan geldt een verbod om veiligheidsredenen. De actuele status per traject — groen of rood — staat elke dag op het officiële Portail Kayak van de Waalse overheid. Check dit de ochtend van je tocht zelf: in droge zomers is zowat heel Wallonië wekenlang gesloten.
Brussel
Het kanaal door Brussel is druk bevaren beroepswater onder beheer van de Haven van Brussel. Er wordt gepeddeld, maar vrijwel uitsluitend in club- of evenementverband. Wil je er varen, neem dan vooraf contact op met de havenmeester via port.brussels.
Verzekering
Een verplichte verzekering bestaat niet voor privé-peddelaars, maar een familiale (BA-verzekering) is sterk aan te raden — die dekt doorgaans schade die je met je boot aan anderen veroorzaakt. Controleer wel of je polis geen uitsluiting bevat voor “risicosporten”. Federatieleden zijn via hun lidmaatschap verzekerd voor ongevallen én aansprakelijkheid.